Перадвыбарчая лібералізацыя крымінальнага кодэкса
![Перадвыбарчая лібералізацыя крымінальнага кодэкса](https://belarusinfocus.pro/wp-content/uploads/2024/08/drugs.jpg)
Пасля аднаўлення паўнавартаснага персаналісцага рэжыму кіравання Лукашэнка дэманструе намеры змякчыць ціск на грамадства (але гэта не тычыцца палітычных апанентаў). Адначасова ўлады разлічваюць падняць электаральныя рэйтынгі, бо ўмовы для правядзення выбараў і абнаўлення легітымнасці Лукашэнкі забяспечаны ўжо створаныя. Выйсці за кола лаялістаў рэжым плануе за кошт антыкарупцыйнай тэматыкі і змякчэння крымінальных артыкулаў.
Праз чатыры гады пасля маштабных пратэстаў супраць фальсіфікацый і гвалту Лукашэнка вярнуў асабістую манаполію на ўладу. Палітык кансалідаваў дзяржапарат вакол сваёй асобы за кошт звальненняў і кадравых чыстак. Рэпрэсіі ў розных сферах дзяржсектара не спыняюцца і сення — як, напрыклад, у культуры.
Дыктатар паспяхова тарпедаваў трансфармацыю персаналісцкай аўтакратыі ў калектыўнае кіраванне. У 2020-21 гадах унутры кіруючага класа панавалі надзеі на транзіт улады ад прэзідэнта іншым інстытутам або пераемніку. Аднак пасля разгрому пратэснага руху і правядзення рэферэндума-2022 замацаваўся палярны трэнд – афармленне культу асобы Лукашэнкі.
Прадстаўнічыя інстытуты — парламент, мясцовыя саветы, Усебеларускі народны сход з пашыранымі паўнамоцтвамі — застаюцца рудыментарнымі органамі рэжыму Лукашэнкі. Хаця ў гэтых намінальных інстытутах улады карэкціруюцца інтарэсы рэгіянальных і мясцовых груповак кіруючага класа.
Дыктатар выкарыстоўвае антыкарупцыйны пераслед чыноўнікаў для кадравай ратацыі. Часам аўтакрат можа проста спусціць чыноўніка з кар’ернай лесвіцы, як у выпадку з экс-міністрам сельскай гаспадаркі Барташам. Іншыя механізмы, як выбары, застаюцца заблакаванымі.
Дыктатар у родным Шклове ў чарговы раз вярнуўся да ўлюбенай перадвыбарчай тэмы – барацьбы з карупцыяй. Такі прыем дазваляе Лукашэнку падвышаць электаральныя рэйтынгі (яшчэ з часоў першых прэзідэнцкіх выбараў у 1994 г.). Палітык актываваў антыкарупцыйную тэму на пачатку лета – і тым самым даў старт прэзідэнцкай кампаніі.
У той жа час карупцыя — неад’емная частка сістэмы пераразмеркавання даброт, якую выбудаваў Лукашэнка, а таксама плата палітыка за лаяльнасць. Напрыклад, паводле расследавання БРС паплечнікі Лукашэнкі выкарыстоўваюць “шэрыя” схемы экспарту калія. Асабіста дыктатар прымае рашэнне пра антыкарупцыйны пераслед у адносінах да кіраўніцтва вертыкалі і буйных дзяржкампаній. Падпадаюць пад кару менавіта апальныя чыноўнікі. Лаялісты застаюцца без пераследу з-за закрытасці сістэмы і асабістых сувязяў з Лукашэнкам.
Эканамічны рост і падвышэнне дабрабыту насельніцтва станоўча паўплывала на павелічэнне рэйтынгаў даверу да дзяржаўных інстытутаў. У выніку Лукашэнка можа дазволіць легкую лібералізацыю тых сфераў, якія не нясуць пагрозы яго манаполіі на ўладу.
Напрыклад, кіруючы клас дэманструе гатоўнасць змякчыць асобныя крымінальныя артыкулы, у тым ліку антынаркатычныя. Хаця сілавікі могуць быць незадаволены паслабленнем. Змякчэнне крымінальных артыкулаў дэкларуецца выключна ў дачыненні да лаяльных рэжыму грамадзян. Сілавікі працягваюць ужываць жорсткія захады ў адносінах да апанентаў Лукашэнкі.
Такім чынам, хутчэй за ўсе, кіруючы клас разлічвае не дапусціць жорсткай палярызацыі грамадства падчас выбараў, што можа выліцца ў сілавое супрацьстаянне.
Падпішыцеся на нашу рассылку
Сітуацыя ў Беларусі